تجارت بدافزارها از منظر فقه امامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسندگان

1 Ferdowsi University of Mashhad, Iran

2 استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان و دانشجوی دکتری دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

واژۀ بدافزار به مجموعه کدها و برنامه‌های مخربی اطلاق می‌شود که توسط طراحان آنها به منظور ایجاد آلودگی، جاسوسی، سرقت یا تخریب اطلاعات دیگر برنامه‌ها یا سیستم‌های رایانه‌ای تولید می‌شود. ماهیت خرابکارانۀ بدافزار‌ها رویکردی سلبی را در اذهان ایجاد می‌کند، اما با توجه به تنوع کاربری، حکم فقهی تجارت آنها در شرایط متفاوت متغیر است. در یک نگاه واقع‌گرایانه و با عنایت به روایات موجود در مسألۀ «بیع سلاح»، فروش بدافزار به شیعیان و غیر شیعیان، قابل ارزیابی است. فروش این برنامه‌ها به غیر شیعیان، به عنوان یکی از تسلیحات جنگ سایبری قابل ارزیابی است و حتی در این میان، می‌توان بین اهل کتاب و مسلمانان غیر شیعه و حتی غیر مسلمانانی که اهل کتاب نیستند، قائل به تفصیل در حکم شد. در خصوص فروش بدافزار به شیعیان، با عنایت به جهت و انگیزۀ طرفین، فروض مختلفی متصور است، به گونه‌ای که هرگاه جهت فروش، میان طرفین، بر امری حلال تعلق گیرد، مباح و حتی در شرایطی با استناد به پاره‌ای قواعد، واجب کفایی است. اما چنانچه جهت حرام بدافزار مدّ نظر باشد، حکم مسأله، حرمت است. البته در صورتی که فروشنده صرفاً از استفادۀ حرام خریدار اطلاع دارد، ولی قصد استفادۀ حرام ندارد، حکم به آن وضوح نیست. حکم وضعی آن نیز در موارد جواز تکلیفی و حرمت، صحت است و از این جهت تفاوتی وجود ندارد.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات