بازخوانی واژه‌های «کُر» و «رَطل» با تأکید بر روایات امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی الهیات و معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان).

2 عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان

چکیده

بنا بر نظر مشهور، مقدار آب کُر در روایات امامیه با دو روش حجمی و وزنی بیان شده است و با استفاده از مقیاس‌های ذکر شده در روایات، می‌توان مقدار آب کُر را به طور دقیق به دست آورد. هم‌چنین، رَطل یک مقیاس وزنی دانسته شده و برای محاسبۀ مقدار کُر، از مقدار معادلِ رطل به مثقال بهره گرفته شده است.
در پژوهش پیش‌رو، برای بررسی واژه‌های کُر و رَطل، به محدودۀ روایات ابواب کُر، اکتفا نشده و این واژه‌ها از سه منظرِ لغوی، روایی و کاربرد آنها در مذاهب اسلامی با رویکرد فقه حدیث، مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، در روایات امامیه مقدار آب کُر با سه روشِ ابعادی، ظروف و رطل بیان شده است. اما روش‌های ابعادی و ظروف در ذات خود غیر دقیق است و حداکثر می‌تواند تقریب‌هایی برای رسیدن به حدود آب کُر باشد. هم‌چنین در روش رطل، بهترین شیوه برای رسیدن به مقدار کُر بر حسب معیارهای امروزی، بهره‌گیری از مقادیر معادل رطل به درهم است، که در این صورت، مقدار به دست آمده برای آب کُر با مقدار مشهور، تفاوت چشم‌گیری پیدا می‌کند.
از سوی دیگر، ادعای محاسبۀ دقیق مقدار کُر (به هریک از سه روش)، ادعای درستی نیست و به نظر می‌رسد که اصطلاح کُر در روایات امامیه یک معیار تقریبی برای بیان حداقل مقدار آب یک آبگیر یا معادل آن است که در ملاقات با نجاست، مشروط به عدم تغیّر، پاک خواهد ماند. از این رو، برای پی بردن به مفهوم آب کُر نباید در سودای محاسبات دقیق گرفتار آمد.

کلیدواژه‌ها