سنجش هویت و وثاقت غیاث بن ابراهیم

نوع مقاله : رجالی (جهت انتشار در مجله پژوهش های رجالی)

نویسنده

از مراجع عظام تقلید

چکیده

یکی از اشخاصی که به عنوان راویِ از امام صادق؟ع؟ در اسناد روایی عنوان شده، غیاث بن ابراهیم است. او غیاث بن ابراهیم تمیمی عدنانی است و با غیاث نخعی متحد نیست؛ زیرا اولاً، نخعی از قحطانیان است در حالی که بنی تمیم از عدنانیان هستند. ثانیاً، کنیۀ غیاث تمیمی ابو محمد است در حالی که کنیۀ غیاث نخعی ابو عبد الرحمن است. ثالثاً، موطن نخعی کوفه بوده در حالی که موطن تمیمی بصره بوده و در کوفه منزل گزیده است. گرچه امکان نقل غیاث تمیمی از امام باقر؟ع؟ وجود دارد ولی با لحاظ اینکه فردی پر روایت بوده بعید است زمان امام باقر؟ع؟ را درک کرده باشد و از آن حضرت روایتی نقل نکرده باشد. در هر حال او از اصحاب امام کاظم؟ع؟ نیز بوده است. او فردی امامی است؛ زیرا اولاً، برخی روایات معتبر منقول از وی جز با امامی بودن او سازگار نیست. ثانیاً، در اکثر روایات غیاث، از نام مبارک حضرت علی؟ع؟ تعبیر به امیرالمؤمنین شده است. ثالثاً، نجاشی در مورد غیاث به «ثقة» تعبیر کرده، و «ثقه» به‌طور مطلق، در کلام نجاشی و مانند وی دلیل امامی بودن نیز هست. رابعاً، مرحوم کلینی به روایات غیاث اعتماد کرده در حالی که روایات معارض از امامیه وجود داشته است. خامساً، غیاث، مرویّ‌عنه ابن‌ابی‌عمیر و جعفر بن بشیر است و این دو جز از امامی ثقه نقل نمی‌کنند. با لحاظ دلیل سوم تا پنجم از ادلۀ امامی بودن غیاث، وثاقت وی نیز ثابت می‌شود. به علاوه کتاب غیاث را جماعتی از امامیه روایت کرده‌اند، محمد بن یحیی الخزاز نیز که از اجلاء است روایات فروانی را از وی نقل کرده و راوی کتاب اوست. همچنین بزرگانی نظیر شیخ صدوق و شیخ مفید و شیخ طوسی در هیچ جا روایتی را به جهت وجود غیاث در سند رد نکرده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [العربیة]

سنجش هویت و وثاقت غیاث بن ابراهیم

چکیده [العربیة]

یکی از اشخاصی که به عنوان راویِ از امام صادق؟ع؟ در اسناد روایی عنوان شده، غیاث بن ابراهیم است. او غیاث بن ابراهیم تمیمی عدنانی است و با غیاث نخعی متحد نیست؛ زیرا اولاً، نخعی از قحطانیان است در حالی که بنی تمیم از عدنانیان هستند. ثانیاً، کنیۀ غیاث تمیمی ابو محمد است در حالی که کنیۀ غیاث نخعی ابو عبد الرحمن است. ثالثاً، موطن نخعی کوفه بوده در حالی که موطن تمیمی بصره بوده و در کوفه منزل گزیده است. گرچه امکان نقل غیاث تمیمی از امام باقر؟ع؟ وجود دارد ولی با لحاظ اینکه فردی پر روایت بوده بعید است زمان امام باقر؟ع؟ را درک کرده باشد و از آن حضرت روایتی نقل نکرده باشد. در هر حال او از اصحاب امام کاظم؟ع؟ نیز بوده است. او فردی امامی است؛ زیرا اولاً، برخی روایات معتبر منقول از وی جز با امامی بودن او سازگار نیست. ثانیاً، در اکثر روایات غیاث، از نام مبارک حضرت علی؟ع؟ تعبیر به امیرالمؤمنین شده است. ثالثاً، نجاشی در مورد غیاث به «ثقة» تعبیر کرده، و «ثقه» به‌طور مطلق، در کلام نجاشی و مانند وی دلیل امامی بودن نیز هست. رابعاً، مرحوم کلینی به روایات غیاث اعتماد کرده در حالی که روایات معارض از امامیه وجود داشته است. خامساً، غیاث، مرویّ‌عنه ابن‌ابی‌عمیر و جعفر بن بشیر است و این دو جز از امامی ثقه نقل نمی‌کنند. با لحاظ دلیل سوم تا پنجم از ادلۀ امامی بودن غیاث، وثاقت وی نیز ثابت می‌شود. به علاوه کتاب غیاث را جماعتی از امامیه روایت کرده‌اند، محمد بن یحیی الخزاز نیز که از اجلاء است روایات فروانی را از وی نقل کرده و راوی کتاب اوست. همچنین بزرگانی نظیر شیخ صدوق و شیخ مفید و شیخ طوسی در هیچ جا روایتی را به جهت وجود غیاث در سند رد نکرده‌اند.

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • غیاث بن ابراهیم
  • غیاث بن کلوب
  • اعتبار سنجی راویان
  • تمییز مشترکات