مسالک تزاحم در خطابات متزاحم از منظر استاد شهیدی‌پور

نوع مقاله : اصولی (جهت انتشار در مجله پژوهش نامه اصول فقه اسلامی)

نویسنده

دانش پژوه سال اول مدرسه فقهی اما محمدباقرع

چکیده

تزاحم امتثالی، صورتی است که مکلف در مقام امتثال قدرت عمل به دو خطاب شرعی را ندارد. در تزاحم امتثالی، پاسخ به دو پرسش مهم ضروری است. نخست آنکه آیا بازگشت دو خطاب متزاحم به تعارض است و در نتیجه، مرجحات باب تعارض جاری می شود؟ پرسش دوم آنکه آیا برای دو خطاب متزاحم، اطلاقی قابل تصویر است تا بتوان به کمک آن احراز ملاک کرده و حکم به امکان استیفای ملاک نمود؟ در مقام پاسخ، از میان شش مسلک مطرح شده، نظریۀ تقیید خطابات به قدرت شرعی به لحاظ روح حکم اختیار می‌شود، که دو نتیجۀ مهم را در پی دارد. نخست اینکه اطلاق خطابات شرعی به جهت اقتضای روح تکلیف، شامل فرض تزاحم نمی‌شود و محل مرجحات باب تعارض نیز نخواهد بود . نتیجۀ دوم آنکه با توجه به پذیرش اطلاق ترتبی، می‌توان از هر دو خطاب، احراز ملاک کرده و حکم به امکان استیفای آن نمود .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [العربیة]

مسالک تزاحم در خطابات متزاحم از منظر استاد شهیدی‌پور

چکیده [العربیة]

تزاحم امتثالی، صورتی است که مکلف در مقام امتثال قدرت عمل به دو خطاب شرعی را ندارد. در تزاحم امتثالی، پاسخ به دو پرسش مهم ضروری است. نخست آنکه آیا بازگشت دو خطاب متزاحم به تعارض است و در نتیجه، مرجحات باب تعارض جاری می شود؟ پرسش دوم آنکه آیا برای دو خطاب متزاحم، اطلاقی قابل تصویر است تا بتوان به کمک آن احراز ملاک کرده و حکم به امکان استیفای ملاک نمود؟ در مقام پاسخ، از میان شش مسلک مطرح شده، نظریۀ تقیید خطابات به قدرت شرعی به لحاظ روح حکم اختیار می‌شود، که دو نتیجۀ مهم را در پی دارد. نخست اینکه اطلاق خطابات شرعی به جهت اقتضای روح تکلیف، شامل فرض تزاحم نمی‌شود و محل مرجحات باب تعارض نیز نخواهد بود . نتیجۀ دوم آنکه با توجه به پذیرش اطلاق ترتبی، می‌توان از هر دو خطاب، احراز ملاک کرده و حکم به امکان استیفای آن نمود .

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • تزاحم-تعارض- ترتب- اطلاق تکلیف
  • قدرت تکوینی
  • قدرت شرعی
  • امتثال
  • استیفای ملاک