بازتقریر نظام وار نظریه مصلحت سلوکیه با نگرشی کلامی و دین شناسانه به جنبه اثباتی آن

نوع مقاله : اصولی (جهت انتشار در مجله پژوهش نامه اصول فقه اسلامی)

نویسنده

حوزه علمیه قم مدرسه امام کاظم علیه السلام

چکیده

نظریه مصلحت سلوکیه از ابتکارات شیخ انصاری در تصحیح جعل امارات ظنّی از ناحیه شارع است. در مجموعه آثار اصولی شیخ، در ‏تبیین این نظریه دیدگاهی منسجم و منظومه وار ارائه شده است. از ناحیه عدم توجه به این منظومه و پشتوانه های کلامی نظریه، تفاهم ‏خوبی با آن از ناحیه اصولیون صورت نگرفته است. قرار دادن مصلحت سلوکیه در عرض مسلک طریقیت و القاء تنافی این دو، اشتمال آن ‏بر تصویب باطل و برنتافن حیثیت مستقلی به نام سلوک اماره در کنار خود اماره، از مهمترین چالش ها در تعامل با اندیشه شیخ است. در ‏این نوشتار با استخراج نظام اندیشه شیخ انصاری با تدقیق در فرائد الاصول و به خصوص مطارح الانظار، تقریری از نظریه ارائه شد که در ‏آن بین طریقیت و مصلحت سلوکیه ائتلاف حاصل، و اشکالات فوق الذکر به وضوح از نظریه دفع شده و برخی از آنها سالبه به انتفاء ‏موضوع شده اند. جنبه مغفول این نظریه، مبانی کلامی و دین شناسانه شیخ است که پشتوانه اثباتی بحث هستند و شیخ به وضوح به آن ها ‏تصریح کرده است. از رهگذر تحلیل و بازخوانی اندیشه و مبانی کلامی شیخ در این نظریه و افزودن زاویه دیدهای اثباتی تکمیلی به بحث، ‏چهره ای راقی و مقبول از نظریه ارائه شد.‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [العربیة]

تقریر نظریة "المصلحة السلوکیه" بشکل منهجی مع نهج کلامی الی حیثها الاثباتی

نویسنده [العربیة]

  • علی هاشمی
الحوزه العلمیه فی قم المقدّسه؛ مدرسه الامام الکاظم علیه السلام
چکیده [العربیة]

نظریة المصلحه السلوکیه هی إحدى مبادرات الشیخ الأنصاری فی تصحیح جعل الإمارات المشبوهة من منطقة الشریعة. وفی مجموعة أعمال الشیخ الأساسیة، یتم تقدیم وجهة نظر متماسکة ومنهجیة فی شرح هذه النظریة. ونظراً لقلة الاهتمام بهذا النظام والسندات اللاهوتیة للنظریة، لم یکن هناک فهم جید له من قبل الأصولیین. إن إدراج مصلحة السلوقیة ضمن عقیدة الطریقة وإحداث الصراع بین الاثنین، بما فی ذلک إبطالها وحرق کرامة مستقلة تسمى سلوکیة عمارة مع العمارة نفسها، هو من أهم تحدیات التفاعل مع فکر الشیخ. وفی هذا المقال، ومن خلال استخلاص منظومة فکر الشیخ الأنصاری، مع تحلیل تفصیلی لفرید الأصول وخاصة مطرة العنزر، تم تقدیم عرض للنظریة، تم فیها التحالف بین الطریقة ونفعیة سلوقیة. تم الحصول علیها، وتم إزالة المشکلات المذکورة أعلاه بشکل واضح من النظریة، وأصبح بعضها موضع نفی. والمغفل فی هذه النظریة هو الأسس العقدیة والعقائدیة للشیخ، وهی السند الدلیلی للمناقشة والتی حددها الشیخ بوضوح. ومن خلال تحلیل وإعادة قراءة فکر الشیخ والأسس العقدیة فی هذه النظریة وإضافة نقاط إثبات إضافیة للمناقشة، تم تقدیم وجه مصقول ومقبول للنظریة.

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • المصلحة، السلوک، الطریقیة، عدم التنافی، التدارک، حیث الاثباتی، قاعده اللطف.&rlm