پژوهه های فقهی تا اجتهاد

پژوهه های فقهی تا اجتهاد

حقیقت ربایش پول از طریق رمزگشایی از کارت‌های هوشمند سرقت یا کلاهبرداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسندگان
1 موسسه عالی فقه و علوم اسلامی
2 استاد سطح حوزه علمیه قم
چکیده
ربایش پول از کارت‌های هوشمند، از مباحث نوپدید فقهی است که ماهیت آن نیاز به واکاوی دارد. اگر فردی به صورت مخفیانه پول را از حساب دیگری برداشت کرد یا انتقال داد، آیا حقیقت این کار همان سرقت حدی موجب قطع است یا ماهیتی متفاوت دارد و عناوین «استلاب»، «احتیال» و یا «اختلاس» بر آن منطبق می‌شود؟ اهمیت پاسخ به این مسئله از آن روست که تفاوت فاحشی بین مجازات سرقت حدی با هریک از عناوین یادشدۀ دیگر وجود دارد؛ زیرا در فرض نخست، مجازات رباینده قطع دست است، اما در موارد دیگر به صلاحدید حاکم، مرتکب، تعزیر می‌شود. پاسخ به این پرسش متوقف بر این است که یکم؛ حرز، تنها حرز مادی را شامل شود یا معنوی را هم دربرگیرد؟ دوم؛ در برداشت پول از حساب، هتک حرز صدق کند یا خیر؟ در صورتی که حرز، حرز معنوی را هم شامل، و هتک حرز نیز در آن صادق باشد، سرقت حدی محقق می‌شود. در نوشتۀ پیش‌رو به روایات، سیره و اجماع برای اثبات اعم بودن حرز از مادی و معنوی تمسک شده و در نتیجه هیچ‌یک تمام دانسته نشده است. در نهایت به نظر می‌رسد این ربایش، کلاهبرداری است، نه سرقت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

حقیقة سرقة الأموال عن طریق فکّ تشفیر البطاقات الذّکیّة سرقة أو احتیال؟

نویسنده العربیة

مصطفی درخشنده 2
2 استاد سطح حوزه علمیه قم
چکیده العربیة

من أهمّ المناقشات الّتی حدثت مؤخّراً مع تقدّم التّکنولوجیا هی مناقشة سرقة الأموال من البطاقات الذّکیّة. والنّقاش المهمّ والتطبیقی حول هذه القضیّة تحلیل طبیعة هذه الظّاهرة. فإذا قام شخص بسحب أو تحویل أموال من حساب آخر سِرّاً، فهل حقیقة هذا الفعل هی نفس السّرقة الحدّیّة الموجبة لقطع الید أم أنّها ذات طبیعة مختلفة وتنطبق علیه عناوین الاستلاب أو الاحتیال أو الاختلاس؟ وأهمّیّة الإجابة على هذا السّؤال هی أنّ هناک فرقاً شاسعاً بین عقوبة السّرقة الحدّیة وأیّ من الألقاب الأخرى المذکورة؛ لأنّه فی الفرض الأوّل تکون عقوبة الخاطف هی قطع الید، أمّا فی الحالات الأخرى فیعزَّر حسب رأی الحاکم. الجواب على هذا السّؤال یعتمد على حقیقة أنّه أوّلاً؛ الحرز هو الحرز المادیّ فقط أم یشمل الحرز المعنویّ أیضاً؟ وثانیاً؛ هل ینطبق على سحب الأموال من الحساب هتک الحرز أم لا؟ فإذا کان الحرز یشمل المعنویّ منه وصدق فیه هتک الحرز أیضاً فقد تحقّقت السّرقة الحدّیّة. وفی هذا المقال تمّ تقدیم ثلاثة أدلّة وهی الرّوایات و السّیرة والإجماع لإثبات أنّ الحرز مادیّ ومعنویّ فی نفس الوقت. وأدّی إلى أنّ أیّاً من الأدلّة لیس تامّاً ویبدو أنّ عملیّة السّحب هی عملیّة احتیال ولیست سرقة.

کلیدواژه‌ها العربیة

فکّ التشفیر
البطاقة الذّکیّة
الاحتیال
السّرقة