پژوهه های فقهی تا اجتهاد

پژوهه های فقهی تا اجتهاد

دیدگاه فقه امامی دربارۀ پیام‌های سابلیمینال (زیر آستانه‌ای مغز) در سایۀ هویت‌یابی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسنده
پژوهشگر مرکز فقهی امام محمد باقر ع
چکیده
قوام پیام‌های سابلیمینالی به تلقین و پنهانی بودن پیام‌ها است که مانند هیپنوتیزم، خودآگاه انسان را دور می‌زند و با ناخودآگاه ارتباط می‌گیرد و زمینۀ تغییر افکار و رفتار وی را فراهم می‌کند. پژوهش‌ها در رد و اثبات تأثیرگذاری آن، اتفاق نظر ندارند، ولی به جهت گرایش شدید صاحبان صنایع، احزاب و عقاید، برای استفاده از این روش در تبلیغات کالاها، حزب و باور خود، و گرایش مردم برای درمان برخی آسیب‌های روانی مثل پایین بودن اعتماد به نفس، و ترس‌های کاذب، بررسی احکام آن به لحاظ انطباق عناوین سحر، اضراری بودن، تسلط دیگران بر نفس، و حکم ساخت و خرید و فروش آن، ضروری است. برخی از مؤلفه­های سحر بر سابلیمینال تطبیق نمی‌کند و چون اثرات سابلیمینال به‌طور معمول ضعیف هستند و نیاز به شرایط خاصی برای تأثیرگذاری قابل توجه را دارند، نمی‌تواند زمینۀ سلطۀ دیگران را فراهم کند؛ ولی در برخی شرایط ممکن است ضررهای جانی را در پی‌داشته باشد؛ افزون بر اینکه می‌تواند با قالب یا محتوایی که دارد مروج باطل و فحشا باشد. نتیجه نشان می‌دهد که بنا بر تأثیرگذاری سابلیمینال، چنانچه ضرر جانی در پی نداشته باشد و عنوان حرامی مانند ترویج باطل و فحشا بر آن منطبق نباشد، ساخت، خرید و فروش، و استفاده از آن بی‌اشکال است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

رأی الفقه الإمامی فی الرّسائل السّبلیمینال فی ظلال تحدیدها

نویسنده العربیة

عباس نوری احمد آبادی
پژوهشگر مرکز فقهی امام محمد باقر ع
چکیده العربیة

إنّ تناسق الرّسائل السّبلیمینال أو اللّاشعوریّة یرجع إلى التّلمیح وسریّة الرسائل، والّتی تتجاوز العقل الواعی للإنسان ـ کما هو الحال فی التّنویم المغناطیسی ـ وتتّصل بالعقل اللّاواعی وتُوفِّر الأرضیّة لتغییر أفکاره وسلوکه. لا تتّفق الأبحاث فی إثبات أو رفض فعالیّتها، ولکن بسبب التّوجه القوی لدى أصحاب الصّناعات، والأحزاب والآراء، لاستخدام هذا الأسلوب فی الإعلان عن السّلع، والحزب ومعتقداتهم، ونزعة النّاس إلى علاج بعض الإصابات النّفسیّة کضعف الثّقة بالنّفس والمخاوف الکاذبة، فلا بدّ من دراسة أحکامها من حیث مدى انطباق عناوین السّحر علیها، وکونها مضرّة وسیطرة الآخرین على النّفس، وحکم صنعها وبیعها وشراءها. بعض عناصر السّحر لا ینطبق على السّبلیمینال، وبما أنّ آثار السّبلیمینال عادة ما تکون ضعیفة وتتطلّب ظروفاً خاصّة للتّأثیر بشکل ملحوظ، فإنّها لا یمکن أن توفّر الأرضیّة لسیطرة الآخرین؛ ولکن فی بعض الظّروف، قد تؤدّی إلى إضرار فی الأرواح؛ بالإضافة إلى ذلک، یمکنها إشاعة الباطل والفحشاء بنمطه أو محتواه. وتُعطی النّتیجة أنّه بناء علی تأثیر الرسائل اللّاشعوریّة أو السبلیمینال، إذا لم یکن هناک إضرار بالنّفس ولم ینطبق علیها عنوان محرّم مثل إشاعة الباطل والفحشاء، فلا إشکال فی صنعها وشرائها وبیعها واستعمالها.

کلیدواژه‌ها العربیة

السبّلیمینال
الرّسائل اللّاشعوریّة
الواعی واللّاواعی
التّلمیح
التّنویم المغناطیسی