پژوهه های فقهی تا اجتهاد

پژوهه های فقهی تا اجتهاد

واکاوی تحلیل ضمانت‌نامه‌های بانکی در قالب ضمان تعهد و جعاله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسنده
مدرس سطوح عالی حوزۀ علمیۀ قم، ایران
چکیده
یکی از فعالیت‌های بانک به‌عنوان یک بنگاه تجاری، صدور ضمانت‌نامه است. در تمام ضمانت‌نامه‌های بانکی چهار رکن ضمانت‌خواه، ذی‌نفع، بانک و مبلغ ضمانت‌نامه وجود دارد. بانک، پرداخت مبلغ ضمانت‌نامه را در صورت تخلف ضمانت‌خواه از وفاداری به تعهد خویش، به ذی‌نفع متعهد می‌شود و وثیقه‌هایی را از ضمانت‌خواه مطالبه می‌کند که در صورت پرداخت مبلغ بتواند طلب خود را از آن استیفا کند و در مقابل صدور ضمانت‌نامه، کارمزدی را دریافت می‌کند. مشهورترین تحلیل فقهی در روابط حقوقی موجود در اطراف ضمانت‌نامه، بازگرداندن ضمانت‌نامه به «ضمان تعهد» است. به این معنا که کارفرما (ذی‌نفع) و پیمانکار (ضمانت‌خواه) در قالب عقد اجاره شرط می‌کنند که در صورت تخلف پیمانکار، مبلغ معینی را به کارفرما پرداخت کند. بانک نیز پرداخت این مبلغ را به نفع کارفرما ضامن می‌شود. کارمزد دریافتی بانکی نیز در قالب عقد جعاله تصحیح می‌شود. بر اساس این تحلیل، ضمانت‌نامه‌هایی مانند ضمانت‌نامۀ شرکت در مزایده یا مناقصه، الزام‌آور نیستند و وعد ابتدایی محسوب می‌شوند. این تحلیل فقهی پرسش‌ها و تنگناهایی دارد که در تحقیق پیش رو بررسی شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

واکاوی تحلیل ضمانت‌نامه‌های بانکی در قالب ضمان تعهّد و جعاله

نویسنده العربیة

غلامرضا احسنی آرانی
مدرس سطوح عالی حوزۀ علمیۀ قم، ایران
چکیده العربیة

کمؤسسة تجاریة، یقوم البنک بالعدید من الأنشطة التجاریة، أحدها هو إصدار الضمانات. یکون فی جمیع الضمانات أربعة أرکان: الکفیل، والمستفید، والبنک، ومبلغ الضمان. یتعهد البنک بدفع مبلغ الضمان للمستفید فی حالة إخلال الکفیل بالتزامه، ویطلب من الکفیل ضمانة یمکنه استخدامها لتنفیذ مطالبته إذا تم دفع المبلغ، و یأخذ مبلغا لإصدار الضمان. أشهر التحلیلات عند الفقهاء فی العلاقات القانونیة حول الضمان هو رد الضمان إلى ضمان الالتزام. بمعنی أن صاحب العمل (المستفید) والمقاول (الضامن) یشترطان فی عقد الإیجار دفع مبلغ معیّن لصاحب العمل فی حالة إخلال المقاول بالتزاماته. کما یضمن البنک دفع هذا المبلغ لصالح صاحب العمل. یتم أیضًا تصحیح الرسوم العموله فی شکل عقد الجعالة. و وفقاً لهذا التحلیل، فإن الضمانات مثل ضمان المشارکة فی المزادات أو المناقصات لیست ملزمة وتعتبر وعوداً أولیة. وهذا التحلیل الفقهی فیه أسئلة واختناقات تناولتها فی هذا البحث. منها: تحدید طرفی العقد. اشتراط المبلغ فی ضمن العقد، ضمان الالتزام بالإضافة إلى ضمان الدیون. توقیت الضمان. تعلیق الضمان، تحلیل الوثائق،

کلیدواژه‌ها العربیة

الضمان البنکی
خطاب الضمان
الکفالات
الکفالات المصرفیه
الکفالات المستحدثه
الکفاله عند البنوک