مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم پژوهشگر مرکز پژوهشی مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی
چکیده
یکی از صدماتی که گاهی بر اثر جنایت بر اعضاء اتفاق میافتد «شلل» عضو است. قانون مجازات اسلامی واژه «فلج کردن» را معادل واژه «شلل» دانسته و در مواد متعدد مانند 602، 609، 634، 644 ، 647، به تبعیت از فقه، میزان دیه «فلج کردن» را در اعضای مختلف بدن بیان کرده است. در عین حال، گستردگی قلمرو کاربردی واژه «شلل» در متون فقهی و به تبع آن «فلج کردن» در متون قانونی، موجب ابهام در مفهوم آن نسبت به برخی اعضاء شده است. این مقاله با هدف مفهوم شناسی واژه «شلل» و نیز چگونگی تحقق آن در کلیه اعضاء، به ویژه در اعضای غیرحرکتی مانند گوش، بینی، دندان، ناخن، پستان و ... به مطالعه متون لغوی و فقهی پرداخته و بر اساس آن مواد قانونی مرتبط را مورد نقد قرار داده است. یافتههای این پژوهش حاکی از این است که واژه «فلجی» معادل دقیقی برای عنوان «شلل» به شمار نمیرود و اگرچه ممکن است با تحلیل معنای این واژه به مفهومی جامع دست یافت. اما بیان مفهوم جامع کافی نیست و لازم است قانونگذار در هر یک از اعضاء پیش از بیان حکم شلل، مقصود از آن را نیز نسبت به عضو مذکور روشن سازد.