پژوهه های فقهی تا اجتهاد

پژوهه های فقهی تا اجتهاد

بازشناسی مفهومی - موضوعی واژه شلل از دریچه واکاوی داده های لغویان و کاربردهای فقهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسنده
مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم پژوهشگر مرکز پژوهشی مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی
چکیده
یکی از صدماتی که گاهی بر اثر جنایت بر اعضاء اتفاق می‌افتد «شلل» عضو است. قانون مجازات اسلامی واژه «فلج کردن» را معادل واژه «شلل» دانسته و در مواد متعدد مانند 602، 609، 634، 644 ، 647، به تبعیت از فقه، میزان دیه «فلج کردن» را در اعضای مختلف بدن بیان کرده است. در عین حال، گستردگی قلمرو کاربردی واژه «شلل» در متون فقهی و به تبع آن «فلج کردن» در متون قانونی، موجب ابهام در مفهوم آن نسبت به برخی اعضاء شده است. این مقاله با هدف مفهوم شناسی واژه «شلل» و نیز چگونگی تحقق آن در کلیه اعضاء، به ویژه در اعضای غیرحرکتی مانند گوش، بینی، دندان، ناخن، پستان و ... به مطالعه متون لغوی و فقهی پرداخته و بر اساس آن مواد قانونی مرتبط را مورد نقد قرار داده است. یافته‌های این پژوهش حاکی از این است که واژه «فلجی» معادل دقیقی برای عنوان «شلل» به شمار نمی‎رود و اگرچه ممکن است با تحلیل معنای این واژه به مفهومی جامع دست یافت. اما بیان مفهوم جامع کافی نیست و لازم است قانون‌گذار در هر یک از اعضاء پیش از بیان حکم شلل، مقصود از آن را نیز نسبت به عضو مذکور روشن سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

بازشناسی مفهومی - موضوعی واژه شلل از دریچه واکاوی داده های لغویان و کاربردهای فقهی

نویسنده العربیة

محمدجواد المحمدی
مدرس فی الحوزۀ العملیۀ بقم المقدسۀ.
چکیده العربیة

من الإصابات التی تحدث أحیاناً للأعضاء بسبب الجریمة هو "شلل" العضو. یعتبر قانون العقوبات الإسلامی أن مصطلح "الشلل" مرادف لکلمة "فلج کردن" فی اللغۀ الفارسیۀ، و قد بیّن فی العدید من المواد مثل 602، 609، 634، 644، 647 مقدار دیته تبعا للفقه الامامی. و مع هذا إن اتساع استعمال "الشلل" فی النصوص الفقهیة و بالتالی فی النصوص القانونیة قد سبب غموضا فی معناه فی بعض الأعضاء. یهدف هذا المقال إلى دراسة کلمة "الشلل" فی جمیع الأعضاء و خاصة فی الأعضاء غیر المتحرکة کالأذنین و الأنف والأسنان و الأظافر و الثدی و غیرها. و قد درس النصوص المعجمیة والفقهیة وبناء على ذلک قام بنقد المواد القانونیة المتعلقة بها. وتشیر نتائج هذا البحث إلى أن کلمۀ «فلجی» لا یعد مرادفا تماما لکلمۀ «الشلل» و على الرغم من إمکانیة التوصل إلى مفهوم جامع من خلال تحلیل معنى هذه الکلمة إلا أنه لایکفی التعبیر عن المفهوم الجامع. بل لا بد من أن یوضح المشرع معناه لدى کل عضو من الأعضاء قبل التعبیر عن حکم الشلل.

کلیدواژه‌ها العربیة

شلل الاعضاء
تعطیل العضو
دیۀ الشلل
عجز العضو
مادۀ 564 ق.م.ا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 16 اردیبهشت 1404