اعتبار سنجی ادلۀ مشهور فقیهان امامی در اثبات وقت اختصاصی نماز ظهر و عصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی (فقهی)

نویسندگان

1 دانش‌پژوه سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم. (نویسندۀ مسئول)

2 استاد درس خارج حوزه علمیه

3 دانش‌پژوه سطح چهار حوزه علمیه قم

چکیده

مشهور فقیهان امامی، وقت نماز ظهر و عصر را از زوال خورشید تا غروب دانسته‌اند. بر این اساس، از وقت زوال خورشید، به اندازۀ زمانی که فرد بتواند نماز ظهر خود را در آن بخواند، وقت اختصاصی نماز ظهر است. همچنین، پیش از غروب آفتاب نیز به اندازۀ زمانی که فرد بتواند نماز عصر را در آن بخواند، وقت اختصاصی نماز عصر است. از انتهای وقت اختصاصی ظهر، تا اول وقت اختصاصی عصر هم وقت مشترک نماز ظهر و عصر است. اما به نظر می‌رسد ادلۀ اقامه شده بر وقت اختصاصی، تمام نبوده و حق با اندک فقیهانی است که با انکار آن، از ابتدای زوال تا غروب را وقت مشترک میان نماز ظهر و عصر دانسته، و تنها رعایت ترتیب را لازم شمرده‌اند. نتیجۀ بررسی دلایل دو طرف نشان می‌دهد که اخبار قول وقت اختصاصی، با مشکل ضعف سند مواجهند و بر فرض پذیرش، با توجه به تعارضی که با اخبار مخالف وقت اختصاصی وجود دارد، مقتضای جمع عرفی، مقدم نمودن احادیث نظریۀ اختصاص وقت است. در صورتی که جمع عرفی امکان‌پذیر نباشد، مقتضای اصل، انکار وقت اختصاصی نماز ظهر و اثبات وقت اختصاصی نماز عصر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [العربیة]

التحقّق من شواهد المشهور من الفقهاء الإمامیّین فی إثبات وقت حصریّ لصلاتی الظهر والعصر

نویسندگان [العربیة]

  • محمد تقی الشهیدی پور 2
  • سید روح الله الموسوی 3
2 استاذ الدورات الخارجیة بحوزه علمیه قم
3 الطالب بحوزه علمیه قم
چکیده [العربیة]

اعتبر المشهور من العلماء الإمامیّین وقت صلاة الظهر والعصر من زوال الشّمس إلى غروبها. وعلیه، فمِن وقت زوال الشّمس، وطالما أنّ الإنسان یستطیع أداء صلاة الظّهر، فهو وقت صلاة الظّهر الحصریّ. أیضاً، قبل غروب الشمس هو الوقت الحصریّ لصلاة العصر طالما یمکن للمرء أداء صلاة العصر. من نهایة الوقت الحصریّ للظّهر إلى بدایة الوقت الحصریّ للعصر، هو الوقت المشترک لصلاة الظّهر والعصر. ومع ذلک، یبدو أنّ الأدلّة على الوقت الحصریّ غیرتامّة، وقلّة من الفقهاء على صواب، الّذین ینکرون ذلک، ویعتبرون الوقت من بدایة الزّوال إلى غروب الشّمس وقتاً مشترکاً بین صلاة الظهر والعصر، ویرون فقط ضرورة مراعاة التّرتیب. تُعطی نتیجة فحص حجج کلا الجانبین أنّ أخبار القول بوقت حصریّ تواجه مشکلة ضعف السند، وعلی فرض القبول، بالنّظر إلى التّعارض الموجود مع الأخبار المخالفة للوقت الحصریّ مقتضی الجمع العرفیّ تقدیم أخبار نظریّة الوقت الحصریّ. فی حالة عدم إمکانیّة الجمع العرفیّ، فإنّ مقتضی الأصل هو رفض الوقت الحصریّ لصلاة الظّهر وإثبات الوقت الحصریّ لصلاة العصر.

کلیدواژه‌ها [العربیة]

  • صلاة الظّهر
  • صلاة العصر
  • الوقت المشترک
  • الوقت الحصریّ